Mature
Binnen Scouting werken we met mensen die allemaal verschillend zijn, eigen vragen hebben en soms zoekend zijn. Als teamleider of leiding geef je daarom niet alleen activiteiten vorm, maar begeleid je ook je leden en leiding in hun groei. Dat vraagt om een houding die warm is én eerlijk. Het Mature-model helpt daarbij. Het laat zien hoe je als leiding open en duidelijk kunt zijn, terwijl je ook begrip toont. Zo houd je de relatie gelijkwaardig en blijft het gesprek veilig.
Het model werkt met twee assen: empathie en doel. Wanneer je op beide assen hoog scoort, werk je vanuit de mature-positie. Dat voelt volwassen en stevig.
Mature begeleiden betekent dat je zowel mensgericht als duidelijk bent. Je luistert, stelt vragen, toont begrip en geeft ruimte. Tegelijk benoem je wat je ziet, spreek je verwachtingen uit en durf je grenzen te stellen. Zo ontstaat een evenwichtige relatie waarin de ander zichzelf kan ontwikkelen en jij als leiding rustig en duidelijk kunt blijven.
Het model laat daarnaast zien wat er gebeurt wanneer één van de assen te veel de overhand krijgt. Dan ontstaan drie valkuilen: de mama, de macho en de mol. Deze komen in elke vorm van begeleiding voor, dus ook binnen Scouting.
Mama
In de mama-rol ben je heel zorgzaam. Je wilt graag troosten, geruststellen of oplossingen aandragen. Dat gebeurt vooral wanneer de ander het even niet meer weet of onzeker wordt. De neiging om het over te nemen is dan groot. Het klinkt warm, maar het kan onbedoeld de zelfstandigheid van de ander ondermijnen. Hij/zij leert dan niet zelf stappen zetten. De mama-rol voelt veilig op korte termijn, maar maakt op lange termijn afhankelijk. Alleen in crisissituaties kan deze houding tijdelijk helpend zijn.
Macho
De macho-rol ontstaat wanneer je oordeel sterker wordt dan je empathie. Je vindt ergens iets van en dat klinkt door in wat je zegt of in hoe je reageert. Je geeft stevige adviezen of duwt het gesprek een bepaalde richting op. Voor de ander is dit extra spannend. Hij/zij voelt al snel dat je iets afkeurt, ook als je het niet hardop zegt. Daardoor deelt de ander minder en wordt het contact minder open. Hoewel de intentie vaak goed is — je wilt iemand “wakker schudden” — werkt dit vanuit de macho-rol averechts.
Mol
De mol-rol verschijnt wanneer je merkt dat er iets speelt, maar het niet benoemt. Je laat gedrag lopen, stelt geen grenzen en geeft geen feedback. Vaak komt dit door onzekerheid, spanning of twijfel: “mag ik dit wel zeggen?” of “straks schrikt hij ervan.” Jij houdt iets achter, waardoor de ander zich niet bewust wordt van zijn effect op anderen. Groei blijft dan uit. Soms kun je er bewust voor kiezen om even te “mollen”, bijvoorbeeld als je nog aan het observeren bent. Maar op langere termijn remt deze houding de ontwikkeling van het lid én jouw rol als leiding.
Mature: warm én duidelijk
Wanneer je beide assen in balans houdt, werk je Mature. Je bent betrokken, je luistert en je laat merken dat je de ander serieus neemt. Tegelijk durf je te benoemen wat je ziet, ook als het spannend is. Je doet dat zonder oordeel en vanuit gelijkwaardigheid. Mature begeleiden helpt om verantwoordelijkheid te nemen. Je ziet zowel de talenten alsook de blinde vlekken. Je geeft ruimte én kaders. Zo creëer je een veilige omgeving waarin iemand kan groeien, fouten mag maken en samen met jou stappen zet.
Tips om mature te reageren:
-
Observeer eerst: kijk wat er speelt voordat je reageert.
-
Luister actief: geef de leiding ruimte om hun verhaal te doen.
-
Geef eerlijke feedback: benoem wat je ziet en vraag hoe de leiding het zelf ervaart.
-
Blijf empathisch: erken gevoelens, wees warm, maar blijf duidelijk.
-
Gebruik de valkuilen bewust: soms kun je tijdelijk meer zorgen overnemen (mama) of even niets zeggen (mol), maar alleen als dat echt helpt.
Met deze aanpak zorg je dat de ander groeit, zelfstandig keuzes maakt en zich veilig voelt. Jij blijft een betrouwbare en steunende (team)leid(st)er, die zowel duidelijk als betrokken is.